ذبيح الله صفا
873
تاريخ ادبيات در ايران ( فارسى )
كتابخانهء ملّى پاريس ( ج 3 ص 129 - 130 ) پنداشته كه « شيخ مرشد » و « شيخ ابو اسحق » دو تن از معاصران امين الدين و ممدوحان همزمان وى بودهاند ، بنا بر توضيحى كه دادهايم ، اشتباهست . نظير عمل امين بليانى را در ستايش و ذكر مناقب پيشواى بزرگ طريقهء مرشديه ، خواجوى كرمانى پيرو امين الدين ، كه خود نيز از بزرگان همين طريقت است ، كرده است . وى قصيدهيى در مدح پيشواى طريقت خود دارد بدين مطلع : زهى سپهر برين متّكاى بو اسحق * فراز كنگرهء عرش جاى بو اسحق و ترجيعى مسمط مانند در همين موضوع سروده و در پايان هر بند اين مصراع را تكرار كرده است : « مرشد الدين قدوة الاقطاب ابو اسحق را » . ابو العباس احمد بن ابى الخير زركوب شيرازى مؤلف معروف قرن هشتم صاحب كتاب ذيقيمت شيرازنامه كه خود از معاصران و مريدان امين الدين بليانى بوده هرجا كه ازو اسم برده از بزرگداشت و تبجيل تمام نكتهيى فرو نگذاشته است و نام امين الدين بليانى را با عناوينى از قبيل « شيخ شيوخ الآفاق » و « شيخ شيوخ جهان » و « مقتداى اهل زمين و زمان » و « مقتداى مشايخ » و « الشيخ الامام و صاحب الكشف و الالهام ملك - الطريقة عمدة هدات الطرقات قدوة مشايخ الطبقات سرّ اللّه فى الارضين سند المجتهدين محيى مآثر سيّد المرسلين » همراه مىآورد و دربارهء او شرحى مستوفى دارد و چون خود از مريدان امين الدين بوده و درك صحبتش كرده و كتابى در لطايف كلمات و عبارات و اشعارى كه ازو شنيد جمع آورده بود طبعا اطلاعى كه دربارهء مرشد خويش مىدهد مورد استفاده است . وى از شيخ امين الدّين چنين ياد مىكند « 1 » : « . . . امين الملة و الدين محمّد بن على بن مسعود . . . شيخ شيوخ جهان و مقتداى اهل زمين و زمان بوده ، طبقات ارباب طلبات و طوايف سُلّاك و اهل جذبات را درين عصر ملاذ و ملجاء به غير آن جناب نمىدانستند ، و بحسن ارشاد و كمال ارقاد او مزيد استطهار و اعتضادى تمام داشتند .
--> ( 1 ) - شيرازنامه ص 146 - 147